Tankstation

30 juni 2010 at 3:38 pm 2 reacties

Afgelopen maandag reed ik richting Hoorn en vlak voor die mooie stad passeerde ik het tankstation De Koggen. Nu wilde het toeval dat ik zaterdag in Kampen was gaan kijken naar het replica van het Middeleeuwse koggeschip. Ik heb daar iets mee.

Voor mijn afstuderen heb ik meegedaan aan de opgraving van wrak OZ36, het wrak van een 13e eeuwse kogge dat ter hoogte van Nijkerk in de Flevopolder is gevonden. Het wrak was het tot dan toe meest complete voorbeeld van een kogge in Nederland. Niet toevallig heeft dat wrak model gestaan voor de Kamper Kogge. Een prachtig schip dat zeer tot de verbeelding spreekt. Met dit schip konden de schippers van de Hanzesteden om Denemarken heen varen en handelswaar gaan halen uit de Oostzee.

Maar de kogge is ouder. Karel de Grote heeft een soort dienstplicht ingevoerd die erop neer kwam dat elk dorp een oorlogschip moest bemannen met roeiers. De manschappen voeren op die manier snel naar de plek waar het land werd aangevallen. Dit waren meer roeischepen, en heetten heerkoggen.

In West Friesland zijn de geografische eenheden die een kogge moesten bemannen op den duur zelf koggen gaan heten, waarschijnlijk verzonnen door slimme administrateurs die niks met de schepen zelf hadden. Vandaag de dag zijn er nog delen van Noord Holland die in hun naam hieraan doen herinneren. En er is nu, na vele staaltjes gemeentelijke herindelingen, een heuse gemeente Koggenland! Zouden de gemeenteraden die hiermee instemden nog een schip voor ogen hebben gehad?

Het wrak OZ36 is het product van een ramp. Alle wrakken in de polder zijn gezonken schepen. Een schipper kan zich mogelijk nog net redden, zijn lading is verloren. Op den duur kan een andere schipper misschien de mast, een waardevol stuk hout, uit het wrak trekken en meenemen. In de loop van de tijden daarna laten de verbindingen van de planken los en zakt het schip als een soort platte puzzel ineen. En de archeologen kunnen aan de hand van hun vondsten gaan raden. Wat is er vervoerd, hoe zag het schip bovendeks eruit? Wanneer exact is het wrak vergaan? En bij het vinden van een schoen, een kacheltje, een kandelaartje en een muntje wordt de fantasie geprikkeld. Wat was het verhaal?

Er zijn vele verhalen. Van de oorlogen van Karel de Grote en zijn nazaten. Van de Hollanders die tegen de Hanzesteden vochten. Van de nieuwe scheepsbouw-technieken die nieuwe horizonten binnen bereik brachten. Van de schippers die telkens opnieuw de Jammerbocht trotseerden voor een lading hout, leer, ijzer.

Zeker nooit gedacht dat die verhalen schuil gingen achter de naam van een tankstation! Dat is ook wel een behoorlijke rek-oefening, maar sta er eens bij stil als je een tankstation tegen komt met een merkwaardige naam.

Advertenties

Entry filed under: Uncategorized.

Het paard van Herderik De verhalen achter het landschap

2 reacties Add your own

  • 1. mwnpiets  |  30 juni 2010 om 8:11 pm

    Gesneden koek voor een echte historicus!

    Beantwoorden
  • 2. Henk 't Jong  |  1 juli 2010 om 8:48 am

    Ik denk niet dat de koggenorganisatie iets was dat door de Franken werd verzonnen, en zeker niet dat het op het bordje van Karel de Grote lag. Wat dat betreft is wat Luit van der Tuuk er over schrijft instructief. Zie ook http://home.tiscali.nl/gjallar/koggen.html.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Stamboeck

Alexander Luns

Stamboeck’s Blogs


%d bloggers liken dit: