Jut

13 april 2011 at 9:21 am 2 reacties

Soms loop je tegen een verhaal aan dat leuk is om te vertellen maar waarvan je de relevantie nog niet zo ziet. En dan moet je daar gewoon induiken, kijken wat er gebeurt.

Zo liep ik aan tegen Hendrik Jacobus Jut. Die van de kop. Nooit geweten dat dat een gewetenloze moordenaar was. Ik was geïntrigeerd en besloot om dat verhaal eens op te schrijven voor Stamboeck Storyboard. Maar de relevantie voor de geschiedenisles dan? Met de haren erbij slepen? Misschien, misschien ook niet.

Hendrik Jacobus Jut was kelner in Scheveningen, had geen geld maar wel zijn vriendin zwanger gemaakt. Zijn vriendin had gewerkt bij een weduwe die veel geld had uit een nalatenschap, en ze pronkte ermee. Met types als Jut in de buurt niet verstandig. Jut besloot samen met zijn vriendin de weduwe van het leven te beroven, nam tegelijk het leven van de dienstmeid mee, en roofde een kapitaal aan juwelen en waardepapieren. Den Haag was in shock, van de dader geen spoor. Jut tartte het lot door op de begrafenis van de weduwe rond te bazuinen dat de dader wel eens onder de aanwezigen zou kunnen zijn…

Jut en vriendin pakten de boot naar New York, verzilverden een deel van de buit, gingen via Engeland naar Vught om zich daar te vestigen, en daar werd hun dochtertje geboren. Later nog een reis naar Zuid Afrika, en teruggekomen vestigde Jut zich in Rotterdam en kocht een tapperij aan ’t Haagse Veer. Het was een kwestie van tijd. Hij sprak in een dronken bui zijn mond voorbij, en in zijn kroeg kwamen nogal wat Hagenezen…..

Enfin Jut en vriendin, inmiddels echtgenote, gearresteerd. Thuis werden bewijzen gevonden en in1876 stond het stel terecht. Bij uitzondering besteedden de kranten héél veel aandacht aan deze gewetenloze daad. Het volk  woedend en eiste de kop van Jut. Een kermisexploitant doopte zijn spelletje om in de Kop van Jut, heel Nederland kon zijn woede kwijt met een hamer. Mooi, Jut was verzekerd van eeuwige roem.
Jut kreeg levenslang en zijn vriendin 12 jaar cel. Jut stierf in 1878, vriendin pas in 1926 na een turbulent leven.

Mooi verhaal, maar bijzonder? Kan in elke tijd voorkomen. Niets voor de geschiedenisles. Of toch?

Laat nou de doodstraf afgeschaft zijn in 1870. Midden in de tijd van de modernisering van de wetgeving (denk aan het Kinderwetje van 1874). Het volk eist de “Kop van Jut”, zijn zij al gewend aan het feit dat de doodstraf (onthoofding of galg) niet meer bestaat? Wil men voor deze gewetenloze dubbele moordenaar een uitzondering? Dan staat plots dat kermis-spelletje symbool voor heel iets anders. Het verhaal van Jut krijgt zijn plaats in de geschiedenis door het te koppelen aan de modernisering van de wetgeving. Een zijtak van het kenmerkend aspect: Discussies over de ‘sociale kwestie’. En daarom verdient het zijn plaats in Stamboeck Storyboard.

Het verhaal heeft nog een bijzondere uitsmijter. Jut sterft in 1878. De universiteit van Groningen besluit zijn hoofd te bewaren op sterk water. Als bijzondere rariteit (het is tenslotte de Kop van Jut), als tegemoetkoming aan de eis van het volk of vanuit een “Buikhuisen avant la lettre”-gedachte? Het is tentoon gesteld in het pathologie-museum van de universiteit.
Bestaat de kop van Jut dan nog steeds? Nee. De pot is gaan lekken. We moeten het nu doen met het kermis-spelletje. En met een mooi verhaal.

Stamboeck: De verhalen terug in de klas! www.stamboeck.nl

Volg Stamboeck op Twitter

Advertenties

Entry filed under: digibord, digitaal schoolbord, geschiedenis, onderwijs, Uncategorized. Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , .

Tenen krommend Waalsdorpervlakte

2 reacties Add your own

  • 1. Patricia van Wouw  |  13 april 2011 om 9:55 am

    Leuk verhaal Alexander!

    Beantwoorden
  • 2. beleefhetverleden  |  4 mei 2011 om 1:07 pm

    Interessant en mooi om het verhaal in context te zetten en te koppelen aan de modernisering van de wetgeving.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Stamboeck

Alexander Luns

Stamboeck’s Blogs


%d bloggers liken dit: