Posts tagged ‘4 mei’

Waalsdorpervlakte

Toen ik een klein mannetje was woonde ik op de 5e verdieping van een flat die uitkeek op de Waalsdorpervlakte. Aan de andere kant zag ik een glimp van de strafgevangenis van Scheveningen, ook wel bekend als het “Oranjehotel”. Dat zei je nooit zoveel als klein mannetje. Behalve op 4 mei.

Op 4 mei werd bij mij thuis ’s avonds de twee minuten stilte heel serieus genomen. Bij iedereen trouwens. Ik keek dan graag naar de Van Alkemadelaan. De auto’s gingen aan de kant staan. Alles viel stil. Alles. Behalve wellicht een incidentele Duitse toerist in Scheveningen met een diepgeworteld gebrek aan tact.

De oorlog was pas twintig jaar voorbij. Mijn vader en mijn moeder hadden er beiden hun portie van meegekregen.
Toen A.J.P. Taylor in 1960 met zijn boek “The Origins of the Second World War” kwam werd hij in de krant afgeschilderd als advocaat van de duivel. Hij was de eerste historicus die wees op de houding van de grootmachten tegen Hitler in de aanloop naar de oorlog. “Peace for our time” zei Chamberlain in 1938 en zwaaide triomfantelijk met een vodje papier, een overeenkomst met Nazi-Duitsland. Maar zo’n vingerwijzing was nog te vroeg in de sixties.

De meest krachtige herdenking is voor mij het klokkengelui op de Waalsdorpervlakte. Ook op TV te zien, altijd met geruis van een fikse wind in de microfoon. Een mooie nagedachtenis voor allen die daar gevallen zijn. Gefusilleerd.

Mijn moeder had de oorlog als kind meegemaakt, maar wel heel bewust. Alle ellende balde zich samen in haar herinnering aan haar favoriete “oom Jan”. De jongste broer van haar moeder. In het verzet. Gearresteerd door de nazi’s en gevangen gezet. In juli 1943 in Leusden gefusilleerd. Op 4 mei kwam oom Jan altijd ter sprake.
Ik had hem uiteraard nooit gekend, maar ook ik werd stil van dat verhaal. Twee minuten stil voor oom Jan.
Ook mijn kinderen kennen het verhaal van oom Jan. Maar het zegt ze uiteraard veel minder. Een bij-product van al die decennia vrede. Maar ook zij doen mee aan die twee minuten.

Er zijn talloze oom Jannen. En alle verhalen die daarbij horen. Die verhalen maken diepe indruk op kinderen. Ik zou er ook erg voor zijn als alle scholen een keer op 4 mei naar de Waalsdorpervlakte zouden gaan om het klokkengelui te horen. En om even stil te staan bij de oom Jan-verhalen. Een geschiedenis-les die je nooit meer vergeet.

Stamboeck: De verhalen terug in de klas! www.stamboeck.nl

Volg Stamboeck op Twitter

Advertenties

3 mei 2011 at 2:09 pm 2 reacties


Stamboeck

Alexander Luns

Stamboeck’s Blogs